Кімнің инфляциясы: импорттық себет және сұраныс арқылы күрестің пайдасыздығы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі төрағасымен өтетін әрбір кеңесте бізге жылдық 6-8 пайыздық инфляция туралы айтады.

Ұлттық экономика министрімен өтетін әрбір кеңесте бағаның өсуімен жанталаса күресеміз. Күресті жүйелі түрде жүргізу керек, бағаны бақылау арқылы емес. Мұның астарында не жатыр деп әрдайым сұрағым келетін.

2000-жылдардың ең жақсы, алтын жылдарында Қазақстандағы инфляция әрдайым екі таңбалы болды, бірақ ол ешкімді алаңдатпайтын.

Қазір инфляция Еуропа елдерінің орташа деңгейінде, ал біз онымен әлі де жел диірмендерімен алысқандай күресіп келеміз.

Қарапайым адам үшін инфляция дегеніміз — өмірінде пайдаланатын заттарының қымбаттауы.

Таңертең тұрып, ваннамда не бар екенін қарап шықтым.

Француз әтірі, тайландтық дезодорант, неміс қырыну құралдары, итальяндық линза сұйықтығы, ресейлік тіс күтімі құралдары, қытайлық тіс щеткасының тұғырлары.

Басымды бұрғанда түрік орамалын, түрік халатын және қытай тәпішкесін көрдім.

Мен түрік немесе беларусь төсек-орнында ұйықтаймын, еуропалық брендтің еуропалық немесе қытайлық киімін киемін. Итальяндық аяқ киім, Америкадан келген қытайлық телефондар, неміс көлігі.

Мен біржола көңілім түсіп, өзімнен қазақстандық бірдеңе табам ба екен деп ойлай бастадым.

Үмітпен асүйге бардым. Неміс тұрмыстық техникасы, ресейлік үстел, қытайлық ыдыс-аяқ. Шкафқа үңілдім: дәмдеуіштер біздікі емес екені анық, жарма ресейлік, макарон итальяндық. Қант жемейміз, тұз теңіз тұзы, ол да біздікі емес.

Ақыры, міне, отандық өнімді таптым:

жұмыртқа, сүт, айран және бал. Тоңазытқышта отандық еттің бір кесегі де жатыр екен.

Қазақстандық емес тауарлардың бәрі 50-70 пайызға қымбаттады, ал қазақстандық тауарлар шамамен 5-10 пайызға қымбаттады.

Сұрақ: менің жеке басымдағы инфляция қандай болды?

Мұнда инфляциямен күрестің мәні жоқ: сұранысты азайту есебінен жүргізілетін кез келген күрес тек өндірістің төмендеуіне әкеледі.

Инфляциямен өндірістің алуан түрлілігін арттыру арқылы күресу керек. Мұнда мемлекеттің өзі барлық өндірістерді құруға тырыспауы керек, өндіріске жағдай жасауы керек.

Біз шикізаттық елміз, тек шикізат сатамыз, сондықтан кез келген құнсыздану біз пайдаланатын нәрселердің шамамен 80 пайызын қымбаттатады.

Арзан валюта есебінен бәсекелестік артықшылық беру үшін алдымен сол өндірістерді құру керек, ал ол үшін теңге мықты болуы керек. Міне, осындай дихотомия.

Біз есіктің тұтқасын жасауды үйренбедік, бірақ автомобильдер мен тепловоздар, тіпті спутниктер жасауды бірден қолға алдық.

Маған сеніңіздер, қандай да бір министрдің қазақстандық Тойотамен жүргенінен гөрі, барлық Тойоталарда қазақстандық өндірістің қандай да бір втулкалары тұрғаны әлдеқайда жақсы.

Ертең Премьер-министрмен кездесудің қорытындысы туралы жазбаны және Министрдің салықтық ұсыныстарына түсініктемені күтіңіздер.