ЖТҚ: үй 90 күнде салынады, 150 күнде пайдалануға беріледі

Қаңқалы технология кезінде (Америка мен Еуропада өте кең таралған) үй салу мерзімі 3 айды құрайды.

Бірақ Қазақстанда басты мәселе үй салу емес, үйді пайдалануға беру. Заңның әрпіне сүйенсек, пайдалануға беру мерзімі құрылыс мерзімінен ұзақ болатыны тек бізде ғана.

Мәселе мынада: жеке тұрғын үй құрылысын (ЖТҚ) пайдалануға беру рәсімі көппәтерлі тұрғын үй құрылысындағыдай (КТҚ) шамамен бірдей, бірақ КТҚ-да бірден 100 немесе 200 пәтер енгізіледі, ал ЖТҚ-да бір пәтерден төрт пәтерге дейін ғана.

Қазір еліміздің Президенті инфрақұрылым салу және жерді жеке тұлғаларға беру арқылы ЖТҚ-ны көбірек салу керек екеніне назар аударды.

Алайда жеке құрылысшылардың мәселесі мынада, олар:

• жобасыз салады
• бірыңғай сәулет стилінсіз, қалай болса солай салады
• пайдалануға беру кезінде әкімдіктердің, коммуналдық қызметтердің және ХҚО-ның жұмысы артады
• жобалармен және үйлердің ҚНжЕ-ге сәйкестігімен проблемалар басталады

Жалпы, проблемалар өте көп болады. Сондықтан «Нұрлы жер» бағдарламасы қабылданбай тұрып, осы мәселелерді шешу керек. Ең дұрысы – учаскелерде бірыңғай жеке құрылысшыларды пайдалану, сонда үйлер бірыңғай стильге сай болады және барлық ережеге сәйкес пайдалануға беріледі.

Бірақ ең бастысы – пайдалануға беру рәсімін және ЖТҚ-дағы жерді сатып алу рәсімін оңайлату керек.

Ендеше, назар аударыңыздар: пайдалануға беру және жерді сатып алу қанша уақыт алады, барлығы жұмыс күнімен берілген:

1. Техникалық паспорт дайындау – 5 жұмыс күні
2. Коммуналдық қызметтермен сәйкестік декларациясы – 14 жұмыс күні
3. Техникалық және авторлық қадағалау қорытындысы – 2 жұмыс күні
4. Объектіні пайдалануға қабылдау актісін МСҚБ-ға тапсыру және МСҚБ-дан ілеспе хат алу – 3 күн
5. Пайдалануға қабылдау актісін МСҚБ-ның ілеспе хатымен бірге тіркеу үшін сәулет басқармасына тапсыру – 3 күн
6. Пайдалануға қабылдау актісін ХҚО-да тіркеу – 5 жұмыс күні
7. Мекенжай анықтамасын беру және пәтерге техникалық паспорт дайындау – 5 жұмыс күні
8. Жер учаскесін сатып алу туралы әкімдікке хат жолдау және сатуға әкімнің қаулысын алу – 30 жұмыс күні
9. «ЗЕМ» ҒӨО-да меншік құқығын бағалау – 10 жұмыс күні
10. Жерді сатып алу-сату шарты – 3 жұмыс күні
11. Жерді сатып алу төлемін төлеу және Салық комитетінен анықтама алу – 10 жұмыс күні
12. «ЗЕМ» ҒӨО-да жер орналастыру жобасын дайындау – 6 жұмыс күні
13. Құқық белгілейтін құжаттарды алу үшін барлық құжатты ХҚО-ға тапсыру – 5 жұмыс күні

Нәтижесінде бұл – 101 ЖҰМЫС күні! Және бұл әкімдік немесе Әділет министрлігі секілді ешкім кідіртпеген, бәрі тамаша жүрген жағдайда (Әділет министрлігі құжаттарда жиі қателік жібереді, сонда сол мерзімдермен қайтадан өту керек болады).

Күнтізбелік күнге аударсақ, мереке күндерін есепке алмағанда – 142 күн болады. Мереке күндерін ескергенде – орта есеппен 150 күн. Іс жүзінде бұл 6–8 айға созылады.

Сонымен, үй 90 күнде салынады, ал пайдалануға беру 150 күнге созылады.

Бұл – аса бюрократия, тиімсіз бизнес-процесс, оны оңайлату керек және 1 айға сыйғызу қажет, сонда тиімділік болады.

Өйткені жеке құрылысшы үшін бұл – ақшаның айналымы, ал үй пайдалануға берілмейінше оны сатуға болмайды, яғни ақша қатып қалады.

Ал ақшаның да құны бар, жылдық 14 пайызбен қарыз алған күннің өзінде пайыздар есебінен қымбаттау кемінде 7 пайызды құрайды. Сонымен, құжат айналымын қарапайым қысқарту арқылы өзіндік құнды 7 пайызға төмендетуге болады. Және сонымен қатар тұрғын үйді әлдеқайда көп пайдалануға беруге болады.

Сондықтан «Нұрлы жер» бағдарламасын жазғанда, осы фактіге назар аударыңыздар: құрылыс мерзімі пайдалануға беру мерзімінен қысқа болмауы тиіс.