Орналасу, кептелістер және Алматының полицентрлі дамуы

Құрылыс туралы әңгімені жалғастыра отырып

Девелоперлік жобаларда 3 «Л»-ге негізделген алтын ереже бар. Бәрін location, location, location шешеді.

Орналасу ұғымы шартты ұғым. Мысалы, Астанада ең тартымды жер Республика даңғылы бойындағы оң жағалау болды. Бәрі сол жағалауға көшкенде, сол жағалау тартымды болды да, оң жағалау бір түрлі шет аймаққа айналды. Алматыда бұрын ең құнды деп «алтын төртбұрыштың» ауданы саналды, ал қазір Әл-Фараби мен Достық қиылысынан жоғары орналасқан барлық аймақ құнды.

Яғни, басқаша айтқанда, локейшнді қала емес, әкімдік, тұрғындар және т.б. айқындайды. Бірақ сонымен бірге әкімдіктің өзі де түсініксіз құрылыс салдарынан тартымдылықты жояды.

Мысалы, «Самал» шағын ауданы ең тартымсыз аудандардың біріне айналып барады, себебі оны кептелістер қоршап келеді.

Жердің 1 шаршы метрінен түсетін табысты қуалап, құрылысқа рұқсатты түрлі жолмен алу нәтижесінде трафик пен қозғалысқа байланысты орасан зор мәселе туындап отыр.

Әл-Фараби – Достық қиылысы — негізгі қиылыстардың бірі, өйткені ол қаланың жоғарғы бөлігін төменгі бөлігінен бөліп тұр. Сонымен қатар дәл осы ауданда құрылыс ең қарқынды жүріп жатыр. Мұнда тұратын және тұратын болатын адамдар, осында жұмыс істейтіндер үш жолақтың екеуін автобустарға берсе де, автокөліктен ешқашан бас тартпайды, өйткені бұл аудан тұрғындарының әл-ауқат деңгейі өте жоғары.

Қазір Достық пен Әл-Фараби қиылысында алып Бизнес-орталық пен Тұрғын үй кешені салынып жатыр, оның өзі зәулім ғимарат. Әл-Фараби бойында «Нұрлы Тау», одан әрі AFD Plaza, одан кейін «Есентай», жанында AFD тұр. Қажымұқан көшесінде үлкен қонақүй салынды, «Горный гигант» кіреберісінде үлкен Тұрғын үй кешені салынып жатыр, тізімді әрі қарай жалғастыра беруге болады. Бұл неге әкеледі? Есентайдан Медеуге қарай жету Есентайдан Қаскелеңге жеткеннен ұзағырақ болатынына әкеледі.

Өйткені бұл ауданның өткізу қабілеті қандай, мұнда қанша адам тұрады, қанша көлік тіркелген, қанша көлік қосылады және т.б. дегенді ешкім есептемейді. Бұл Достық бойымен Әл-Фарабиден жоғары орналасқан ауданның элиталық аудандан ең элиталық емес ауданға айналуына жағдай жасайды.

Ауданның беделін сақтап, басқа ауданды беделді ету үшін игерілмеген аудандарды дамытып, инфрақұрылым мен жолдар салу керек. Бұл ретте мұндай аудандарда тек тұрғын үйлер ғана емес, кеңселер мен бизнес-орталықтар да салынуы тиіс. Қала аудандарының өз перифериялық орталықтары болуы керек, сонда адамдардың басым бөлігі жұмысқа бүкіл қаланы кесіп өтпей, өз ауданында жұмыс істейтін болады. Бұл кептеліс мәселесін шешіп қана қоймай, қаланың біркелкі қоныстануы мен дамуына да мүмкіндік береді.

Ірі мегаполистерде кеңселер бір жерде, тұрғын кварталдар басқа жерде орналасатын схема жұмыс істемейді, бұл орта және шағын қалаларға көбірек сәйкес келеді.

Үлкен қалаларда кішірек қалаларды дамыту керек.

Ал бізде аудандар да дамымайды, орталық та сүреңсіз күйге түседі.