Көлік салығын отынға салынатын акцизге ауыстыру қанша тұрады: 2016 жылғы есептеу

Көлік салығы туралы тағы бірер сөз.

Көпшілік «көлік салығын акциздің құнына қосу бензин мен дизель отынының бағасын арттырып, елдегі инфляцияға қысым жасайды» деп пікір білдіруде.

Көлік салығынан түсетін табыстың орнын толтыру үшін акцизді қаншаға арттыру керек екенін есептегім келеді.

1. Көлік салығынан түскен түсім көлемі 42,278 млрд теңгені құрады,

оның ішінде

• жеке тұлғалардан — 34,466 млрд теңге
• заңды тұлғалардан — 7,812 млрд теңге

Оның қаншасы дизельдік, қаншасы бензинмен жүретін автокөліктер екенін бағалау қиын, бірақ Мемлекеттік кірістер комитетінде мұндай деректер бар деп ойлаймын.

Заңды тұлғаларда дизельдік автокөліктер басым, ал жеке тұлғаларда бензинмен жүретіндері басым делік.

Демек, жеке тұлғалардан түсетін түсімнің орнын толтыру үшін көлік салығының құнын бензинге ауыстыру керек.

Ал заңды тұлғалар бойынша — дизель отынына.

Қазақстанда бензинді тұтыну көлемі жылына шамамен 3 млн тоннаны құрайды, бұл шамамен 4 млрд литр бензинге тең.

Демек, 1 литр бензинге акциз 34,466/4 = 8,6 теңгеге ұлғаюы тиіс.

Дизель отыны бойынша тұтыну шамамен 4,6 млн тонна немесе 5,6 млрд литр.

Демек, дизель отынының қымбаттауы 7,8/5,6 = 1,39 теңгені құрайды (1 литрге).

Менің ойымша, бұл бензин мен дизель отыны бағасының елеулі өсуі емес және инфляцияға әсер етпейді: жеке тұлғалар үшін жүктеме өспейді, тек қайта бөлінеді, бизнес үшін де жүктеме өспейді, тек қайта бөліну орын алады.

Шын мәнінде, жеке және заңды тұлғалар үшін жүктеме, керісінше, азаяды, өйткені көлік салығының бір бөлігі жол бойында жанармай құятын транзиттік тасымалдаушыларға түседі. Бұл Қазақстан аумағын кесіп өтетін шетелдік көлік құралдары. Қазақстанның өсіп келе жатқан көлік әлеуетін ескерсек, транзит есебінен бюджетке түсетін түсім артатын болады.