Салықтар – қоғамдық игіліктер үшін төлем: фискализация мәселесі

Дамушы елдердің басты мәселелерінің бірі – фискализация. Бұл өте күрделі үдеріс, ол салық төлеуге мәжбүрлеу мәселесінен гөрі, бір игіліктерді басқаларына тең құнды айырбастау мәселесі. Біздің салықтарымыз – тек мемлекеттік аппаратты ұстау ғана емес. Бұл – табыстың бір бөлігін әлеуметтік тұрғыдан әлсіз топтардың пайдасына қайта бөлу құралы, қалалық инфрақұрылымды және барлығына қолжетімді болатын өзге де қоғамдық игіліктерді қаржыландыру құралы, бұл – біздің денсаулық сақтау, білім беру, құқық қорғау, төтенше жағдайлардан қорғау, соның ішінде өрттің алдын алу жүйеміз. Адам салықты игіліктің орнына төлейтінін анық түсінсе, оны ризашылықпен төлейді. Ал салық төлеушілердің ақшасы қалай пайдаланылатынын, қайда жұмсалатынын және бұл оның өміріне қалай әсер ететінін түсінбесе, салық төлеуге деген ынта азая береді.

Біз салық төлемегенде, заңды таксидің орнына заңсыз таксиді қалағанда, фискалдық чек талап етпегенде немесе полиция қызметкеріне пара бергенде, не болмаса дәрігерге қымбат сыйлық бергенде; күтушіні ресми жұмысқа рәсімдемей жалдағанда немесе жобасыз үй салып, кейін мәселені әкімдікте шешкенде – осының бәрі денсаулық сақтау мен білім берудің қалыпты жүйесін, әлеуметтік тұрғыдан әлсіздерге лайықты жәрдемақыны, өрт қауіпсіздігінің лайықты инспекторларын және тағы басқаларын ұстауға мүмкіндігіміздің болмауына апарады.

Алайда мұның бәрі – қарапайым адамның өзінің салықтарының қалай бөлінетінін түсінбейтінінің және әркімнің неге слесарь, дәрігер немесе мұғалім емес, шенеунік болғысы келетінін түсінбейтінінің де көрінісі. Салықтарды тиімді бөлу – онсыз салық төлетуге мәжбүрлеу қиын болатын сол кілт. Салықтар – біздің мемлекеттен алатын игіліктеріміз үшін төлейтін ақымыз.