Ұлттық Банк инфляцияны Сталинградтағыдай ұстап тұруы керек
Орыс тілінен жасанды интеллект көмегімен аударылған. Түпнұсқа: орыс тіліндегі нұсқа
Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі мен депозиттер бойынша шекті мөлшерлеме арасындағы айырма екінші деңгейдегі банктердің экономиканы кредиттеуге деген ынтасын неліктен сөндіретіні түсіндіріледі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ЕДБ-ден теңгелік өтімділікті тартатын базалық мөлшерлеме жылдық 15 пайызды құрайды.
Депозит тартуға қойылған шектеу — жылдық 14 пайыз. Басқаша айтқанда, ЕДБ жеке тұлғалардан 14 пайызбен ақша тартып, оны Ұлттық Банкте 15 пайызбен орналастыра алады.
Әрине, мұндай жағдайда барлық ЕДБ «жеке тұлғалардан» жылдық 14 пайызбен кез келген көлемде депозит тартады, өйткені тәуекел нөлге тең, ал ешбір күш салмай, ойланбай-ақ плюс бір пайыз табуға болады.
Байқағаным, ЕДБ-нің барлығында дерлік 14 пайыздық депозиттер бар, ал көптеген орташа банктер ағымдағы шоттардағы қалдыққа да жылдық 14 пайыздан есептей бастады. Олар қолда бар кез келген қолма-қол ақшаны өзіне тартып жатыр.
Тіпті қазір бәрі жаппай доллардан теңгеге ауыса бастаса да, плюс бір пайызды оп-оңай табуға болатынын біле тұра, ЕДБ-нің экономиканы өздері кредиттеуінің мәні жоқ. ЕДБ тек мемлекеттік ақшаны ғана несиеге береді. Міне, осындай бизнес-модель толықтай жүзеге асуы мүмкін.
Ұлттық Банк мұны не үшін істеп отыр? Қызық сұрақ. Меніңше, бұл инфляциямен байланысты: осылайша экономикадан теңгелік өтімділік алынады, соның салдарынан инфляция төмендейді, ал оны Сталинградтағыдай 8 пайыз шегінде ұстап тұру керек.
Оларды, шамасы, арзан теңгемен қолдауды шешкен: себебі тұрақты түрде арзан ұлттық валюта біздің экспорттаушылар мен өнеркәсіпшілерді бәсекеге қабілетті етеді. Тек бір ескеретін жайт: бұл жолмен инфляцияны (ең алдымен Ресейден) импорттап алу өте оңай. Ал құлдыраған ішкі сұранысқа және төмендеп бара жатқан мұнай өндіруге доллар үшін тіпті 500 теңге де көмектеспейді.
Жарияланған: Ratel.kz, 2016 жылғы 25 наурыз